Orta Doğu’da İran ile Batı dünyası ve İsrail arasında tırmanan gerilim, uluslararası siyasette yeni bloklaşmaları da gündeme getirdi.
Bölgedeki gelişmeler sürerken, İran’a siyasi, askeri ya da diplomatik açıdan yakın duran ülkeler yeniden tartışılmaya başlandı. Uzmanlara göre İran, özellikle Asya, Orta Doğu ve bazı gelişmekte olan ülkelerle kurduğu stratejik ilişkiler sayesinde küresel arenada yalnız hareket etmiyor. Bu kapsamda İran ile yakın ilişkiler içinde olduğu veya çeşitli alanlarda destek verdiği belirtilen ülkeler arasında Kuzey Kore, Rusya, Çin, Suriye, Lübnan, Yemen, Irak ve Pakistan öne çıkıyor.
RUSYA VE ÇİN KRİTİK MÜTTEFİKLER
Analistler, İran açısından en kritik iki ülkenin Rusya ve Çin olduğunu belirtiyor. Her iki ülke de uluslararası platformlarda zaman zaman İran’a yönelik yaptırımlara karşı daha temkinli tutum alırken, enerji, savunma ve ticaret alanlarında da İran ile ilişkilerini sürdürüyor.
Özellikle Rusya ile İran arasında son yıllarda savunma ve enerji iş birlikleri dikkat çekerken, Çin ise İran’ın en büyük ticaret ortaklarından biri olarak öne çıkıyor.
ORTA DOĞU’DAKİ YAKIN AKTÖRLER
Bölgede İran’a en yakın aktörlerin başında ise Suriye, Irak, Lübnan ve Yemen’deki bazı gruplar geliyor. İran’ın özellikle bu ülkelerdeki siyasi ve askeri aktörlerle kurduğu ilişkiler, bölgesel dengelerde önemli rol oynuyor.
FARKLI BÖLGELERDEN ÜLKELER DE İLİŞKİLERİNİ SÜRDÜRÜYOR
Uzmanlara göre İran ile diplomatik ve ekonomik ilişkilerini sürdüren ülkeler arasında Umman, Pakistan, Brezilya, Nijerya ve Mısır gibi farklı bölgelerden ülkeler de yer alıyor. Bu ülkeler İran ile doğrudan askeri ittifak içinde olmasa da çeşitli alanlarda iş birliği ve diplomatik temaslarını sürdürüyor.
Uluslararası ilişkiler uzmanları, Orta Doğu’daki gerilimin büyümesi halinde küresel güç dengelerinin ve ülkeler arası bloklaşmaların daha da belirgin hale gelebileceği değerlendirmesinde bulunuyor.