DOĞUM İZNİ SONRASI GÖREV DEĞİŞİKLİĞİNE YARGITAY'DAN RET
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, doğum izninden dönen kadın çalışanın uzmanlık alanı dışında bir göreve verilmesini ayrımcılık tazminatı açısından değerlendirdi. Yüksek Mahkeme, görev değişikliğinin haklı nedenlerini somut delillerle ortaya koyamayan işveren karşısında, kadın işçinin ayrımcılık tazminatı talebinin reddedilmesini hukuka aykırı bularak kararı bozdu. Özel bir bankada kıdemli analist olarak çalışan kadın, ikiz çocuklarına hamile kaldıktan sonra iş yerinde psikolojik baskıya maruz kaldığını öne sürdü. Doğum izninin ardından işe döndüğünde daha önce sorumlu olduğu bankacılık sektörünün başka bir çalışana devredildiğini belirten kadın, kendisine uzmanlık alanı dışında kalan sigortacılık sektörünün takibinin verildiğini ifade etti. Mesai arkadaşlarına göre daha düşük ücret zammı aldığını ve hak ettiği primlerin ödenmediğini de ileri süren çalışan, iş sözleşmesini feshederek İş Mahkemesine başvurdu.
DOĞUM İZNİNDEN DÖNDÜ, GÖREVİ DEĞİŞTİRİLDİ
Davacı kadın, hamilelik sürecinde başlayan baskıların izin sonrasında da devam ettiğini savundu. Yöneticileriyle yaptığı görüşmelerde eski görevine iade edilmeyi, ücret artışının düzeltilmesini ve hak ettiği primlerin ödenmesini istediğini ancak sonuç alamadığını belirtti. Bunun üzerine kıdem tazminatı, ayrımcılık tazminatı, manevi tazminat, fazla çalışma ücreti, yıllık izin ücreti ve diğer alacaklarının ödenmesini talep etti. Davalı banka ise çalışanın doğum izni sonrasında aynı kıdemli analist pozisyonunda görev yaptığını, yalnızca takip ettiği sektörün değiştirildiğini ve iş sözleşmesinde esaslı bir değişiklik bulunmadığını savundu.
İLK MAHKEME AYRIMCILIK TAZMİNATINI REDDETTİ
Davayı inceleyen İş Mahkemesi, kadının kıdem tazminatı talebini kabul etti ancak ayrımcılık ve psikolojik taciz iddialarının yeterince ispatlanamadığına hükmetti. Mahkeme, ayrımcılık tazminatı ve manevi tazminat taleplerini reddetti. Tarafların itirazlarını değerlendiren Bölge Adliye Mahkemesi de kararı uygun buldu. Dosyanın temyiz edilmesi üzerine uyuşmazlık Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin önüne geldi.
YARGITAY: GÖREV DEĞİŞİKLİĞİNİN NEDENİNİ İŞVEREN İSPATLAMALI
Yargıtay, kadın çalışanın doğum iznine ayrıldığı sırada yerine başka bir kişinin alındığını ve işe döndüğünde uzmanlık alanı dışında farklı bir görev verildiğini tespit etti. Yüksek Mahkeme, çalışanın ayrımcılık ihtimalini güçlü biçimde ortaya koyduğunu, bu aşamada farklı muamelenin haklı nedenlerini ispatlama yükünün işverene geçtiğini belirtti.
Kararda şu ifadelere yer verildi:
"Dosya kapsamındaki deliller, dinlenen tanıkların anlatımı dikkate alındığında davacı işçinin doğum iznine ayrıldığı, doğum izni sonrası davacıya eski işi yerine başka bir iş teklif edildiği, bu işin davacının uzmanlık alanının dışında olduğu davacı tarafından ispat edilmiştir."
Yargıtay, işverenin görev değişikliğini gerektiren nedenleri somut olgularla açıklayamadığını vurguladı.
AYRIMCILIK TAZMİNATININ REDDİ HATALI BULUNDU
Kararda, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 5. maddesine dikkat çekilerek şu değerlendirme yapıldı:
"Bu durumda, böyle bir ihlalin mevcut olmadığını ispat yükü üzerinde olan işverenin davacının doğum öncesindeki konumunun ve görevinin doğum sonrasında hangi sebeplerle değiştirildiğini, davacıya farklı muamele yapılmasını gerektiren nedenleri somut olgularla ortaya koyamadığı anlaşılmaktadır."
Yüksek Mahkeme, ayrımcılık tazminatı talebinin kabul edilmesi gerekirken reddedilmesini hatalı bularak kararı bozdu.
DOĞUM İZNİNDEN DÖNEN ÇALIŞANLAR İÇİN ÖNEMLİ KARAR
Yargıtay'ın kararı, izinden dönen çalışanların görevlerinin rızaları dışında değiştirilmesi ve uzmanlık alanlarından uzaklaştırılması nedeniyle açılan davalar açısından önem taşıyor.Karara göre, doğum izni sonrasında farklı muameleye maruz kaldığını güçlü delillerle ortaya koyan çalışana karşı, işverenin bu uygulamanın ayrımcılık oluşturmadığını somut gerekçelerle ispatlaması gerekiyor. Böylece izin dönüşünde yapılan her görev değişikliği otomatik olarak ayrımcılık sayılmasa da işverenin haklı nedenlerle açıklayamadığı uygulamalar ayrımcılık tazminatına yol açabilecek.