KAPALI KUTU İRAN'DA CAN KAYBI SAYISI 544'E YÜKSELDİ
İran’da 2025 yılının son günlerinde hayat pahalılığına karşı başlayan ve kısa sürede hükümet karşıtı kitlesel eylemlere dönüşen protestolar ülke genelinde sürerken, gösterilerdeki can kayıpları artıyor. ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri (HRA) adlı sivil toplum örgütü, 28 Aralık 2025'ten bu yana süren olaylarda en az 544 kişinin hayatını kaybettiğini, 10 bin 681 kişinin ise gözaltına alındığını açıkladı.
Söz konusu veriler HRA’nın internet sitesinden yayımladığı raporla kamuoyuna duyuruldu. Raporda, gösterilerde yaşamını yitirenler arasında 483 protestocu, 47 güvenlik gücü mensubu, 8 çocuk, 5 sivil ve 1 savcının bulunduğu belirtildi. Ayrıca, 579 ölüm vakasının hâlâ inceleme aşamasında olduğu kaydedildi.
ÜLKE GENELİNDE 31 EYALETTE PROTESTO
HRA'nın açıklamasına göre, protestolar İran genelindeki 31 eyaletin 186 şehrinde toplam 585 farklı noktaya yayılmış durumda. Eylemler; gıda, yakıt ve kira fiyatlarındaki artışla birlikte, yönetimin baskıcı politikalarına tepki olarak başlamış, zamanla hükümet karşıtı söylemler ve rejim değişikliği talepleriyle yoğunlaşmıştı.
Gösterilerde sık sık güvenlik güçlerinin sert müdahalelerde bulunduğu belirtilirken, sosyal medyada paylaşılan bazı görüntülerde güvenlik personelinin orantısız güç kullandığına dair iddialar gündeme gelmişti.
GÜVENLİK GÜÇLERİYLE İLGİLİ FARKLI AÇIKLAMALAR
HRA’nın verilerinde güvenlik güçleri arasında 47 ölüm bildirildiği ifade edilirken, İran Devrim Muhafızları’na bağlı Tasnim Haber Ajansı, protestolarda şu ana kadar en az 109 güvenlik personelinin hayatını kaybettiğini iddia etti. Tasnim’e göre, sadece İsfahan eyaletinde 30 güvenlik görevlisi protestocular tarafından öldürüldü.
İran makamları ise şu ana kadar can kayıplarına dair resmi ve bağımsız bir bilanço açıklamadı. Gözaltına alınanlarla ilgili bilgiler de çoğunlukla resmi kaynaklar dışında paylaşılıyor.
GÖZALTILAR VE YARGI SÜRECİ
HRA, 10 binin üzerindeki gözaltının büyük çoğunluğunun halen tutuklu bulunduğunu, bazı kişiler hakkında ise idam cezası istendiğini öne sürdü. İran yargı kaynakları, eylemlere katılan bazı kişilerin “devlete karşı savaş” ve “kamu güvenliğini tehdit” suçlamalarıyla yargılandığını duyurmuştu.
Uluslararası insan hakları örgütleri, İran’daki gelişmeleri yakından izlemeye devam ederken, özellikle çocuk ölümleri ve sivillere yönelik müdahalelerle ilgili bağımsız soruşturma çağrıları da artıyor.
Web.tv
