Toplu taşıma araçları ile seyahat ederken, camdan insanları gözlem fırsatı bulabiliyorum çoğu zaman. Bir de boş yer bulup oturma olanağım varsa değmeyin keyfime. Özellikle duraklarda iş sonrası evlerine yetişmeye çalışanların telaşlı zihinlerini biraz olsun okumak zor olmuyor. Kimi zaman da dalıp gidiyorum izlediklerimin farkında olmadan.

Yine böyle yolculukların birinde, durakta elindeki sigarayı yere atıp üstüne basıp otobüse binen birini gördüm. Bu manzara ile ilk kez karşılaşmıyordum da üstelik. Bunun, pek çoğumuzun sıklıkla rastladığı bir durum olduğunu da tahmin ediyorum.

Alışkanlıklar konusu açıldığında, özellikle bağımlılıktan kurtulmanın zorluklarından bahsederim hep. Sigara içmeyi hiç denemedim. Denemiş ve alışkanlık haline getirmiş olsaydım bırakamayacağımı, en azından bırakmakta zorlanacağımı da tahmin ediyorum. Bağımlılığa yatkın bir yapım var çünkü. Sigara içenlere de sözüm yok. Herkes kendi soluduğu havayı kirletmekte özgürdür ancak bir başkasının soluduğu havayı değil elbette.

Sigara izmaritini yere atıp üstüne basıp, ezip geçenlerde de sigara dumanını içine çekerken duyduğu hazza benzer bir haz duydukları izlenimi edindim. Böyle olmasa bile, izmaritin yere atılarak üstüne basılıp orada bırakılması başka türlü nasıl açıklanabilir? Çevreye, insana, dolayısıyla kendine karşı duyarsızlık mı, yoksa başka bir nedenle mi yapılan bir davranış bu? Dalgınlık olduğunu sanmıyorum. Bu tavrı düpedüz düşüncesizlik olarak değerlendirmek yanlış olmaz sanırım. İnanın bu işin okul görmüş, kendini yetiştirmiş olmakla da ilgisi yok. Çevre kirliliği hakkında ahkam kestiği halde, sigara izmaritini yere atıp rahatlıkla ezip geçebilenleri de gördüm.

Kapalı alanlarda sigara içme yasağının uygulanmasından sonra, sigara kullanmayanların da, pasif içici olarak ne büyük bir kirliliğin içinde olduğunu daha net görme olanağı bulduk. Belki de yıllarca maruz kaldığımız duman altı ortamlarda, o gri duman sisi görüş açımızı daraltmıştı. İşin esprisi bir yana zaman zaman ihlal edilse bile, yine de bu yasağın çok yerinde bir karar olduğunu söylemeliyim.

Yasaklara karşı hep tepkiyle yaklaşan bir toplumuz. Ancak sağlık söz konusu olduğunda daha sert yasakların uygulanmasının yerinde olacağı kanısındayım. Örneğin; bu ülkede yere çöp atanların da direkt cezalandırılması gerektiğini düşünüyorum. Belki de böyle bir uygulama geldiğinde, elindeki çöpü ya da izmaritini gözünü kırpmadan, içi sızlamadan yere atıp geçenler azalacak, hatta gittikçe minimuma inecektir.

Temiz çevre bilincinin bir an önce oluşması dileğiyle, ayağınıza izmarit değmesin.