"Bizim zamanımızda" diye başlayan cümleleri gençler pek sevmese de, yeri geldiğinde kullanmaktan kaçınamıyoruz. Geçmiş her nedense çoğunlukla daha çekici ve albenili geliyor. Güzel anılar daha çok takılıyor belleğimize.

Zaman değiştikçe, alışkanlıkların ve geleneklerin değişime uğraması doğal. Dün bize tuhaf gelen ve kabul edilesi olmayan pek çok şey bugün, zamanın ruhuna uygun olduğu için normal karşılanabiliyor. Her yeni dönem, kendi alışkanlıklarını ve yaşam tarzını beraberinde getiriyor ister istemez. Toplumsal değerler, değişime en çok direnenler olsa da, bir yerden sonra, işler kırılma noktasına varabiliyor.

Son dönemde birlikteliklerde de bu değişimin izlerini görüyoruz. Ekonomik koşullardaki zorluklar, insanları zorunlu beraberliklere de itmiş durumda. Aslında birlikte yaşamak için hiçbir sebepleri kalmamış iki kişi, aynı evi zorunluluktan paylaşarak, evliliklerini sürdürmek zorunda kalabiliyorlar. Ayrılma kararı yeni ekonomik ve toplumsal yükler getireceğinden evlilikler, mecburi bir devamlılığa sürükleniyor.

Günümüz insanı kendi hayat tarzını sürdürme niyetiyle evliliğe adım atıyor. Ola ki bunu devam ettirememe gibi bir sorun yaşarsa, eğer tek başına yaşam ekonomisini göğüsleyebilirse kolayca ve hiç düşünmeden evliliğini sonlandırabiliyor. Ancak bu mümkün değilse, ayrılığın getirdiği ekonomik sorunları göze alamadığı için beraberlik devam ettiriliyor.

Yeni endüstriyel ilişkiler insanları yalnızlığa ittiği halde ekonomilerinde ortak kullanım zorunluluğu doğurdu. Yalnız yaşamak isteseler de buna olanak bulamayanlar, mecburi beraberliklere yönelmek zorunda kaldılar. Bu nedenle evliliklerin bir kısmı, sonlandırılmadan istemediği halde bir arada yaşayan çiftlere dönüştü. Evli olmasa bile yalnız yaşam hayali kuran kişiler, ekonomik nedenlerle mecburi ev arkadaşlıklarına katlanmak zorunda kaldılar.

Eski evliliklerin toplumsal bir arka planı vardı ve ekonomi bunu destekliyordu. O zamanlar erkek egemen iktisat söz konusuydu. Şimdi toplumsal ve iktisadi destek olmadığı için evlilikler hem birlikte hem ayrı olarak devam ediyor. İlginçtir yine eskiden kadınların çalışma yaşamına dahil olmamalarından kaynaklanan zorunlu birliktelikler, durum tersine döndüğü halde, yine ekonomik sebeplerle devam ediyor. Eşlerin her ikisi de mutsuz olsalar da ayrılmayı tercih etmekten kaçınıyorlar. Diğer yandan son yıllarda boşanma oranlarının da arttığı söyleniyor ancak bu konuda da, ailenin devamlılığı için ilk belirleyici olan “ekonomi” karar verici konumunda.

Giderek zorlaşan yaşam koşulları insanları türlü çözümlere, tasarımlara yöneltmiş durumda. Bakalım zaman bize daha neler gösterecek.